Δευτέρα, 13 Οκτωβρίου 2014

"Οι νύμφες του Hindu Kush" μια ταινία της Ανέτας Παπαθανασίου









Σάββατο, 12 Νοέμβριος 2011 09:27 


ΣΕΝΑΡΙΟ, ΣΚΗΝΟΘΕΣΙΑ: Ανέτα Παπαθανασίου
ΧΩΡΑ: Ελλάδα, 2011 ΔΙΑΡΚΕΙΑ: 70΄(έγχρωμη)


Η Φυλή των Καλάς Ντοκυμαντέρ - Μέρος 1

ΕΙΔΟΣ: Ταινία τεκμηρίωσης

Η Φυλή των Καλάς Ντοκυμαντέρ - Μέρος 2





ΚΡΙΤΙΚΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΑΙΝΙΑ

 Οι νύφες της φυλής Καλάσα
 Ντοκιμαντέρ για την απαγωγή του Ελληνα δασκάλου από τους Ταλιμπάν
 Το ντοκιμαντέρ της Ανέτας Παπαθανασίου «Οι νύφες του Hindu Kush» δείχνει το πώς η απαγωγή ενός Έλληνα εθελοντή από τους Ταλιμπάν, συνέβαλλε στην ξύπνημα της φυλής Καλάσα του Πακιστάν.
Μια από τις ταινίες που μέχρι την περασμένη Τετάρτη 16 Μαρτίου, είχε από τις μεγαλύτερες θεάσεις στην αγορά του τελευταίου φεστιβάλ ντοκιμαντέρ Εικόνες του 21ου αιώνα τιτλοφορείται «Οι νύφες του Hindu Kush» και υπήρξε το αποτέλεσμα ενός Γολγοθά όχι τόσο για την σκηνοθέτιδά του, την Ανέτα Παπαθανασίου, όσο για τον άνθρωπο που την ενέπνευσε και βοήθησε περισσότερο στην υλοποίησή του, τον Θανάση Λερούνη.
Ας πάρουμε τα πράγματα από την αρχή. Στα βουνά του Χίντου Κους, στο βορειοδυτικό Πακιστάν, ζουν 4.000 Καλάσα, μια αρχέγονη φυλή, που πιστεύει σε νύμφες, θεούς και ξωτικά και που έχει καταφέρει να επιβιώσει και να διατηρήσει την παράδοσή της ανάμεσα σε 165 εκατομμύρια μουσουλμάνους. Λέγεται μάλιστα (αν και δεν έχει επιβεβαιωθεί) ότι ενδεχομένως οι ανοιχτόχρωμοι Καλάσα να είναι απόγονοι του Μεγάλου Αλεξάνδρου.
Η σκηνοθέτιδα Ανέτα Παπαθανασίου ήρθε για πρώτη φορά σε επαφή με τους Καλάσα ως τουρίστρια. Συγκινημένη από το αναπτυξιακό – εκπαιδευτικό έργο του Θανάση Λερούνη, του προέδρου της ΜΚΟ Έλληνες Εθελοντές (Hellenic Aid) ο οποίος είχε εγκατασταθεί στην περιοχή, σύντομα αποφάσισε να κάνει μια ταινία για την φυλή εστιάζοντας στον δυναμισμό των γυναικών της μέσω του προσώπου μιας γυναίκας,της Σαμίμ.
«Το γεγονός και μόνο ότι η γλώσσα των Καλάσα που μέχρι πριν από μερικά χρόνια ήταν μόνον προφορική καταγράφηκε για πρώτη φορά σε βιβλία ανάγνωσης και γραφής χάρη στον Λερούνη δηλώνει πολλά για το έργο του», μας είπε η σκηνοθέτιδα τηλεφωνικώς από την Θεσσαλονίκη. Άλλωστε, ένας από τους ανθρώπους που ο Λερούνης βοήθησε, ήταν και η Σαμίμ, η οποία με χρήματα των Ελλήνων Εθελοντών κατάφερε να σπουδάσει στο πανεπιστήμιο του Πακιστάν και να έρθει στην Ελλάδα προκειμένω να λάβει μέρος σε έναν τηλεμαραθώνιο της ΕΤ3 με στόχο την δημιουργία ενός σχολείου στην περιοχή της.
Παρά τις αναπόφευκτες δυσκολίες, όλα έβαιναν καλά στα γυρίσματα βεβαίως που ξεκίνησαν το φθινόπωρο του 2008. Λίγους μήνες αργότερα όμως ο Λερούνης έπεσε θύμα απαγωγής των Ταλιμπάν. Το γεγονός δεν επηρέασε βεβαίως μόνον την ταινία της Παπαθανασίου αλλά ολόκληρη την φυλή των Καλάσα γιατί «για πρώτη φορά μπήκε ο φόβος και η ανασφάλεια στην ζωή τους» όπως μας είπε η σκηνοθέτιδα. «Εκεί που ζούσαν επί χρόνια ήρεμα χωρίς να τους αφορά ο υπόλοιπος κόσμος, αποφάσισαν για πρώτη φορά να διαμαρτυρηθούν παραχωρώντας συνέντευξη Τύπου στην πρωτεύουσα, άρα να έρθουν σε επαφή με τον υπόλοιπό κόσμο.»
Χρειάστηκε να περάσουν επτά μήνες μέχρι να απελευθερωθεί ο
Λερούνης με την πολύτιμη βοήθεια του τότε πρέσβη, σημερινού υφυπουργού εξωτερικών Δημητρίου Δόλλη. Η Παπαθανασίου δεν μπορούσε πια να πάρει άδεια γυρισμάτων και ολοκλήρωσε την ταινία της στέλνοντας οδηγίες («σελίδες ολόκληρες» είπε) στο συνεργείο του Πακιστάν. Το σχήμα της ταινίας, χωρίς να χάσει την αρχική μορφή του διαφοροποιήθηκε και η ταινία περιλαμβάνει όλο το υλικό που καταγράφει την αφύπνιση του λαού που για πρώτη φορά στην Ιστορία του ένιωσε την ανάγκη της εξέγερσης χάρη σε έναν Έλληνα.

Το ντοκιμαντέρ «Οι νύφες του Hindu Kush» προβάλλεται για το κοινό την Παρασκευή 18 Μαρτίου στις 15.00 (αίθουσα Παύλος Ζάννας) και την ημέρα λήξης του φεστιβάλ, Κυριακή 20 Μαρτίου στις 17.20 (αίθουσα Τώνια Μαρκετάκη – Προβλήτα του Λιμανιού).
Γιάννης Ζουμπουλάκης, ΒΗΜΑ, 18 Μαρτίου 2011
Συνεχίζονται στην «Ταινιοθήκη» οι προβολές των «Νυφών του Hindu Kush» μετά την επιτυχία τους στον «Δαναό». Πρόκειται για ένα ενδιαφέρον ντοκυμανταίρ της Αννέτα Παπαθανασίου για τα έθιμα των αρχαιόθρησκων Καλάσα, που εμπνέεται στην ουσία από την προσπάθεια του Αθανάσιου Λερούνη να διατηρηθεί αυτός ο πολιτισμός και την απαγωγή του από τους Ταλιμπάν τον Σεπτέμβριο του 2009.
Το ντοκυμανταίρ ξεκινά με τα έθιμα των Καλάσα, οι οποίοι εικάζεται ότι προέρχονται από τον στρατό του Μεγάλου Αλεξάνδρου και που πιστεύουν σε θεούς, νύφες και εξωτικά και έχουν καταφέρει να διατηρήσουν αυτά τα έθιμα επί 2.300 χρόνια ανάμεσα σε 16,5 εκατομμύρια Μουσουλμάνους. Υποθέτουμε ότι η Αννέτα Παπαθανασίου, ως γυναίκα σκηνοθέτης πρέπει να γοητεύθηκε από την αγέρωχη και ελεύθερη στάση που κρατούν οι κοπέλες και οι γυναίκες των Καλάς στο έθιμο της γνωριμίας των γαμπρών κάθε άνοιξη.
Εδώ σε αντίθεση με τα μουσουλμανικά έθιμα του Πακιστάν, αλλά και τα χριστιανικά της Ελλάδος, είναι οι γυναίκες που αποφασίζουν για τον γάμο. Έτσι είναι οι υποψήφιοι γαμπροί που πρέπει να πείσουν τις Καλάσα. Μάλιστα φτάνουν στο σημείο, άμα δεν τους αρέσει ο σύζυγος να γυρίσουν πίσω στο χωρίο η να βρουν άλλο άνδρα. Αυτή η ελευθερία των Καλάσα (η τουλάχιστον πριν τον γάμο) συχνά παρεξηγείται και οι άνδρες πολλές φορές παίρνουν τις λάθος πρωτοβουλίες η πιστεύουν ότι οι Καλάσα στην πραγματικότητα πουλούν τις κόρες τους. Εμάς όμως μας γοητεύει το θέαμα αυτών των λευκών όμορφων γυναικών, ντυμένων στις παραδοσιακών στολών, που θυμίζουν πολύ τις μακεδονίτικες στολές. Αν και μπορούμε να πούμε ότι η ταινία δεν υιοθετεί τόσο την καταγωγή από τον στρατό του Αλεξάνδρου, γιατί όπως λέει και η Σαμίμ δεν υπάρχουν γραπτά κείμενα για αυτό.
«Οι νύφες του Hindu Kush» επικεντρώνεται στη Σαμίμ, την πρώτη απόφοιτο πανεπιστημίου στην κοινότητα Καλάσα και συνεργάτη αργότερα του Λενούρη. Η πανέμορφη Σαμίμ γίνεται η βασική φωνή της κοινότητας των Καλάσα. Είναι εκείνη που δείχνει τον δρόμο στις άλλες Καλάσα τον δρόμο των σπουδών, αλλά και τον κίνδυνο εξισλαμισμού. Κάτι που πάντα υπάρχει σε κάθε βήμα της στις μουσουλμανικές πόλεις. Αυτό φαίνεται καλύτερα όταν η Σαμίμ αναγκάζεται να φορά τσαντόρ για να μην ξεχωρίζει από τις υπόλοιπες μουσουλμάνες, αλλά νοιώθει φοβερά άνετα μέσα στην Καλάσα φορεσιά της.
Όμως το βασικό ερώτημα που θέτει η Σαμίμ είναι γιατί θα πρέπει να χρειάζεται να πηγαίνει σε μουσουλμανικό σχολείο και να μην σπουδάζει την δικιά της παράδοση. Τότε είναι που στην ζωή τους, αλλά και στο ντοκυμανταίρ, κάνει την εμφάνιση του ο Αθανάσιος Λερούνης. Ήταν αυτός που έκτισε τα σχολεία των Καλάσα, που μελέτησε την γλώσσα των Καλάσα και την «καθάρισε» από προσμείξεις γειτονικών διαλέκτων. Υπήρξε εκείνος που «εξέλιξε» την γλώσσα των Καλάσα από ποιμενική σε γλώσσα που περιλαμβάνει σύγχρονους όρους. Το κυριότερο όμως είναι ότι, ως μέλος της ΜΚΟ «Έλληνες Εθελοντές», κατάφερε να χρηματοδοτείται από το Ελληνικό κράτος και να προσκαλεστεί μια αποστολή των Καλάσα στην Ελλάδα. Βέβαια το ότι οι Καλάσα πιστεύουν στην θεά Εστία την στιγμή που οι Έλληνες έχουν ασπαστεί τον Χριστιανισμό, κάνει μια αντίθεση που το ντοκυμανταίρ δεν πολυψάχνει.
Για μας «Οι Νύφες του Hindu Kush" είναι πολύ καλό λαογραφικό ντοκυμανταίρ. Όμως από την στιγμή που κάνει την εμφάνιση του ο Λερούνης, κερδίζει πολλούς έξτρα πόντους από πολιτική άποψη. Ειδικά όταν οι Ταλιμπάν τον απαγάγουν, οι Καλάσα δείχνουν τη αγάπη τους για τον Αθανάση, όπως τον αποκαλούν. Μάλιστα μια ηλικιωμένη δηλώνει περήφανα «Θα το θεωρούσα τιμή μου, να πεθάνω για να τον υπερασπιστώ, αν ήξερα ότι ήλθαν πραγματικά για να τον απαγάγουν». Όμως θα προτιμούσαμε μια πολιτικά μαχητική ματιά στην απαγωγή του Λερούνη, που η αναγκαστική επιστροφή του στην Ελλάδα, διέκοψε οποιαδήποτε προσπάθεια στήριξης από το Ελληνικό κράτος (άλλο που δεν ήθελε), αλλά και την προσπάθεια της Παπαθανασίου. Δύο χρόνια μετά, το ντοκυμανταίρ φέρνει ξανά στο επίκεντρο το πρόβλημα επιβίωσης της κουλτούρας και της παράδοσης των Καλάσα. Μήπως θα έπρεπε να γίνει επερώτηση στη Βουλή; Ρίχνουμε την ιδέα και σας συνιστούμε να δείτε αυτό το ντοκυμανταίρ.
«Οι Νύφες του Hindu Kush» προβάλλονται στην Ταινιοθήκη της Ελλάδος, Ιερά Οδός και Μεγαλου Αλεξάνδρου, κοντά στο Μετρό Κεραμεικού. Ώρες προβολής: 18:30, 20:30 και 22:30.
Γεωργίου Πισσαλίδη, από το site, www.elkosmos.gr
Στο βορειοδυτικό Πακιστάν, στα βουνά του ινδικού Καύκασου μάς ταξιδεύει η ταινία της Αννέτας Παπαθανασίου. Εκεί ζουν 4.000 Καλάσα, μια αρχέγονη φυλή που πιστεύει σε νύμφες, θεούς και ξωτικά κι έχει καταφέρει να επιβιώσει και να διατηρήσει την παράδοσή της ανάμεσα σε 165 εκατομμύρια μουσουλμάνους
Οι γυναίκες Καλάσα είναι δυνατές, αξιαγάπητες και παραδόξως ελεύθερες. Η Σαμίμ είναι η πρώτη κοπέλα που κατάφερε να σπουδάσει στο πανεπιστήμιο. Το όνειρό της είναι να δουλέψει με τον Αθανάσιο Λερούνη, πρόεδρο της ΜΚΟ «Έλληνες Εθελοντές» που οργανώνει αναπτυξιακά κι εκπαιδευτικά έργα στην περιοχή, και να βοηθήσει τη φυλή της όσο μπορεί. Ξαφνικά, οι Ταλιμπάν απαγάγουν τον Λερούνη. Η απαγωγή του γεμίζει φόβο κι ανασφάλεια τους Καλάσα. Όλα αλλάζουν. Πώς θα το αντιμετωπίσουν οι γυναίκες του Hindu Kush; Τι θα γίνει με τη Σαμίμ και τα όνειρά της;
Η σκηνοθέτις του Καντίρ ξεκινάει με μια καταγραφή που μοιάζει με εθνολογικό ντοκιμαντέρ και που ταυτόχρονα έχει ελληνικό ενδιαφέρον (η καταγωγή της φυλής απ’ τον Μέγα Αλέξανδρο και ο Θανάσης Λερούνης) και ιδιαιτερότητα (φεμινιστικά στοιχεία στην καρδιά μιας έντονης μυθολογικο-θρησκευτικής παράδοσης) και στην πορεία τής προκύπτει ίντριγκα και δράμα: η απαγωγή αποτελεί μέρος της ταινίας και, χωρίς να παρακάμπτει από τον αρχικό σκοπό, προσδίδει περιεχόμενο κι επαφή με την πραγματικότητα. Το κοινωνικό γίνεται πολιτικό και επικυρώνεται η επιλογή της Παπαθανασίου ν’ ασχοληθεί μ’ έναν τόσο μακρινό πολιτισμό, που τελικά δεν είναι τόσο αποκομμένος απ’ τη ροή των γεγονότων.
Θοδωρής Κουτσογιαννόπουλος, LIFO, 8.9.2011
Η σκηνοθέτης του συγκινητικού "ΚΑΝΤΙΡ. ΕΝΑΣ ΑΦΓΑΝΟΣ ΟΔΥΣΣΕΑΣ" υπογράφει ένα καλογυρισμένο, εθνογραφικά ενδιαφέρον ντοκιμαντέρ τηλεοπτικής αισθητικής και νοοτροπίας.
Χρήστος Μήτσης, Αθηνόραμα
 
Στα βουνά του Ινδικού Καυκάσου, στο βορειοδυτικό Πακιστάν, ζουν 4.000 Καλάσα (ευρύτερα γνωστοί ως Καλάς). Μια αρχαία φυλή, που πιστεύεται ότι κατάγεται από τον Μέγα Αλέξανδρο. Οι γυναίκες της έχουν μια αλλιώτικη ελευθερία. Μία από αυτές, η νεαρή Σαμίμ, είναι η πρώτη που σπούδασε Παιδαγωγικά στο Πανεπιστήμιο του Ισλαμαμπάντ. Μέσα από τα μάτια της παρακολουθούμε τη ζωή των γυναικών της φυλής όπως αυτή ξετυλίγεται στο ντοκιμαντέρ "Οι νύμφες του Hindu Kush" της Αννέτας Παπαθανασίου (συμπαραγωγή της ΕΡΤ), που προβάλλεται στο πλαίσιο του τμήματος "Οψεις του Κόσμου" του 13ου Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης - Εικόνες του 21ου αιώνα, το οποίο ανοίγει σήμερα τις πύλες του.
Οι παγκόσμιες πολιτισμικές εικόνες του φεστιβάλ φιλτράρονται μέσα από μια πλούσια γκάμα ταινιών τεκμηρίωσης στην οποία η συνεισφορά των Ελλήνων κινηματογραφιστών είναι πολύτιμη. Μέρος μιας νέας γενιάς ντοκιμαντεριστών και η Αννέτα Παπαθανασίου, ταξίδεψε στο Πακιστάν μετά το βραβευμένο "Καντίρ, ένας Αφγανός Οδυσσέας". "Η ιστορία ξεκίνησε γνωρίζοντας τον Θανάση Λερούνη (πρόεδρος της ΜΚΟ Ελληνες Εθελοντές). Στην περιοχή του Πακιστάν έχουν κάνει μια ιδιαίτερη δουλειά εδώ και 16 χρόνια με εκπαιδευτικά έργα" μας εξηγεί η ίδια. "Οι Καλάς ζουν εντελώς διαφορετικά από τους υπόλοιπους Πακιστανούς μουσουλμάνους. Οι γυναίκες έχουν ακάλυπτο κεφάλι, φορούν πολύχρωμα φουστάνια. Είναι ιδιαίτερες και πολύ πιο ελεύθερες από ό,τι φανταζόμαστε στη Δύση" συνεχίζει .
"Μια ιδιαιτερότητα που έχουν είναι πως όταν περιμένουν παιδί ή όταν έχουν περίοδο μένουν σε ένα σπίτι μεγάλο, που λέγεται ''σπίτι της μητρότητας'', όπου ξεκουράζονται και απομονώνονται. Επειδή θεωρείται ότι είναι ''μη καθαρές'', στη Δύση νομίζουν ότι τις κλείνουν σε φυλακή. Δεν είναι καθόλου έτσι. Εκείνες το χαίρονται αυτό σαν ελευθερία. Είναι ένα μέρος εξαγνισμού απ' όπου μπορούν να βγουν καθαρές".
Κατά την παραμονή της στο βορειοδυτικό Πακιστάν, η Αννέτα Παπαθανασίου φιλοξενούνταν στο πολιτιστικό κέντρο των Ελλήνων Εθελοντών για τους Καλάς. Την εποχή όμως που προετοίμαζε το δεύτερο ταξίδι της εκεί, έγινε η απαγωγή του Θανάση Λερούνη από τους Ταλιμπάν. "Ο Θανάσης έμεινε επτά μήνες με τους Ταλιμπάν. Περάσαμε δύσκολα γιατί υπήρχε μεγάλη ανησυχία. Σε εμάς δεν επιτράπηκε να ξαναπάμε, γι' αυτό προχωρήσαμε τα γυρίσματα από μακριά με ένα πακιστανικό συνεργείο.
Οι γυναίκες αντέδρασαν για πρώτη φορά κατεβαίνοντας σε διαδήλωση με τη φορεσιά τους στην πρωτεύουσα της περιοχής, ώστε να πιέσουν την πακιστανική κυβέρνηση να κάνει κάτι για την απελευθέρωση του Θανάση. Αυτό καταγράφηκε στην ταινία" μας λέει η σκηνοθέτις. Η περιπέτεια του Λερούνη είχε αίσιο τέλος: "Οι Καλάς απέκτησαν γνώσεις από τη δράση των Ελλήνων εθελοντών εκεί και προσπαθούν τώρα μόνοι τους να συνεχίσουν το εκπαιδευτικό πρόγραμμα" καταλήγει η Αννέτα Παπαθανασίου.
ΑΝΤΑ ΔΑΛΙΑΚΑ, ΕΘΝΟΣ, 11 Μαρτίου 2011
Σαν τη μύγα μες στο γάλα. Έτσι ξεχωρίζουν οι γυναίκες της φυλής των Καλάσα (όπως είναι η σωστή προφορά αυτών που συνήθως ονομάζουμε Καλάς). Γιατί είναι οι μόνες ελεύθερες και ανεξάρτητες γυναίκες, διατηρώντας τις ρίζες της φυλής τους ανάμεσα σε εκατομμύρια γυναίκες μουσουλμάνες που ζουν γύρω τους. Και γι' αυτό τον λόγο έγιναν ντοκιμαντέρ.
Ζουν σε τρεις στενές κοιλάδες, στο Βορειοδυτικό Πακιστάν. Με όπλο τη γεωγραφική τους απομόνωση κατάφεραν να διατηρήσουν τη θρησκεία τους, τα έθιμα και τον πολιτισμό τους. Στα βουνά του Ινδοκαύκασου - ή Χίντου Κους (Hindu Kush) - μια νησίδα 4.000 ατόμων «διαφορετικών», μέσα σε μια χώρα με 165 εκατομμύρια μουσουλμάνους, βαδίζει, ιδίως χάρη στις γυναίκες της, σε έναν δικό της, αρχέγονο δρόμο.
Η φυλή των Καλάσα είναι πολυθεϊστική: πιστεύει σε θεούς - ανάμεσά τους ο Δίας και η Εστία -, νύμφες και ξωτικά. Μετρά τον χρόνο με δικό της τρόπο. Οι εποχές ορίζονται από τη φύση και τις φάσεις του φεγγαριού και οι εναλλαγές τους γιορτάζονται αναλόγως. Τα χαρακτηριστικά τους είναι εκείνα της ινδοευρωπαϊκής φυλής. Από εκεί προέρχεται και ο θρύλος ότι ενδεχομένως οι ανοιχτόχρωμοι Καλάσα να είναι απόγονοι του Μεγάλου Αλεξάνδρου.
Περήφανη φυλή, ξεχωριστή, αυτόνομη. Σε μια χώρα όπου οι γυναίκες καλύπτουν τα πρόσωπά τους, απαγορεύεται να κυκλοφορούν ακάλυπτες και χωρίς συνοδεία του συζύγου ή άλλου συγγενικού προσώπου, οι γυναίκες των Καλάσα μοιάζουν ουρανοκατέβατες. Γιατί έχουν ακάλυπτο κεφάλι το οποίο κοσμούν με ένα πολύχρωμο καπέλο, φορούν πολύχρωμα φουστάνια και περιδέραια, κυκλοφορούν μόνες και με ακάλυπτο πρόσωπο. Είναι ανεξάρτητες και πολύ πιο ελεύθερες από ό,τι φανταζόμαστε εμείς στη Δύση.
Αυτός ο ιδιαίτερος τρόπος ζωής κέντρισε την περιέργεια της σκηνοθέτιδος Αννέτας Παπαθανασίου. Η γνωριμία της με τον Θανάση Λερούνη, τον πρόεδρο της ΜΚΟ «Ελληνες Εθελοντές» (Hellenic Aid) και τη συνεργάτιδά του, Πίτσας Δρογκάρη, ήταν καθοριστική.
Το σπουδαίο αναπτυξιακό - εκπαιδευτικό έργο του Λερούνη (έχει δημιουργήσει για τους Καλάσα σχολείο, μουσείο, ενώ έκανε την πρώτη γραπτή αποτύπωση της μέχρι τώρα προφορικής γλώσσας τους), ο οποίος είχε εγκατασταθεί στην περιοχή, ήταν το κίνητρο.
Και η γνωριμία της μαζί του το «εισιτήριό» της για τη χώρα των Καλάσα και αφορμή για τις «Νύμφες του Hindu Kush», το ντοκιμαντέρ (συμπαραγωγή ΕΡΤ - Modiano AE) με θέμα τις δυναμικές γυναίκες της φυλής και με κεντρική ηρωίδα τη Σασίμ, την πρώτη Καλάσα που σπούδασε στο πανεπιστήμιο (με τη συμβολή του προέδρου της ΜΚΟ).
Χρήστου Ν.Ε. Ιερείδη, ΝΕΑ, 23 Αυγούστου 2011
 

Συνέντευξη της Αννέτας Παπαθανασίου στον Γιώργο Βιδάλη
(ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ, 3 Σεπτεμβρίου 2011)
 Μια ταινία για την αρχέγονη-πολυθεϊστική φυλή των Καλάσα στις κοιλάδες του Ινδοκαυκάσου στο Βόρειο Πακιστάν, που κατά ένα μύθο προέρχεται από απογόνους του Μεγάλου Αλεξάνδρου.
Με έμφαση στις δυναμικές γυναίκες των Καλάσα, που αγαπούν τον τόπο τους, τα έθιμά τους, τις πολύχρωμες φορεσιές τους.

Η φυλή των 4.000 ανθρώπων αγωνίζεται να διασώσει τη θρησκεία και την παράδοσή της στο ισλαμοκρατούμενο Πακιστάν των 165 εκατ. κατοίκων Με έμφαση στις δυναμικές γυναίκες των Καλάσα, που αγαπούν τον τόπο τους, τα έθιμά τους, τις πολύχρωμες φορεσιές τους.
Ένα ντοκιμαντέρ μετ' εμποδίων (θυμάστε τους Ταλιμπάν που απήγαγαν κρατώντας τον όμηρο για επτά μήνες τον Έλληνα Θανάση Λερούνη, ο οποίος για χρόνια εργαζόταν εκεί για τη διάσωση του πολιτισμού των Καλάσα;) γι'αυτή τη φυλή των 4.000 ανθρώπων, που αγωνίζεται να διασώσει τη θρησκεία της, την παράδοσή της, μέσα στο ισλαμοκρατούμενο Πακιστάν των 165 εκατομμυρίων κατοίκων.
Ηθοποιός του θεάτρου αλλά και σκηνοθέτρια ταινιών-ντοκιμαντέρ τα τελευταία χρόνια ταξιδεύοντας σε Σρι Λάνκα («Μετά το τσουνάμι») και Αφγανιστάν («Καντίρ, ένας Αφγανός Οδυσσέας»), η Αννέτα Παπαθανασίου επιστρέφει με το καινούργιο της ντοκιμαντέρ «Οι νύμφες του Hindu Kush» (οι προβολές ξεκινούν την ερχόμενη Πέμπτη στον «Δαναό»).
  Ιδιαίτερη ομορφιά
 «Εμαθα για τη δράση τους, διάβασα βιβλία, επηρεάστηκα ιδιαίτερα από φωτογραφίες γυναικών Καλάσα. Εχουν μια ιδιαίτερη ομορφιά κι έντονο βλέμμα. Εδωσα λοιπόν προτεραιότητα σ' αυτές τις γυναίκες. Εκεί γνωρίστηκα με τη Σαμίμ, που έγινε η βασική ηρωίδα της ταινίας μου».
  - Τι σας δυσκόλεψε περισσότερο;
 «Ο κίνδυνος των Ταλιμπάν στην περιοχή. Οι κοιλάδες των Καλάσα συνορεύουν με το Νουριστάν του Αφγανιστάν, μια περιοχή κυριαρχούμενη από τους Ταλιμπάν. Καταλυτική ήταν η απαγωγή του Θανάση Λερούνη για επτά μήνες από τους Ταλιμπάν, με αποτέλεσμα να μην μπορέσουμε να ξαναπάμε στην περιοχή. Τα γυρίσματα συνεχίστηκαν με πακιστανικό συνεργείο και με οδηγίες από την Ελλάδα».
  - Τι το ιδιαίτερο έχουν οι Καλάσα;
 «Η θρησκεία τους είναι μοναδική στον κόσμο, όπως και οι διάφορες τελετουργίες τους. Πιστεύουν ότι σε δάση, ποτάμια και σε κορυφές βουνών κατοικούν νύμφες, που συχνά κατεβαίνουν στην περιοχή τους και τους βοηθούν ή τους τρελαίνουν. Διατηρούν την παράδοσή τους μόνο προφορικά, εφόσον δεν υπάρχει ακόμα γραπτή γλώσσα. Η γλώσσα τους έχει στοιχεία από περσικά, σανσκριτικά και ελληνικά».
  - Τι σας εντυπωσίασε περισσότερο;
 «Το πάθος τους για τον ιδιαίτερο πολιτισμό τους. Χορεύουν, τραγουδούν, κάνουν θυσίες κατά τη διάρκεια των γιορτών τους. Φτιάχνουν κρασί και το χαίρονται ανάμεσα σε μια θάλασσα μουσουλμάνων που δεν πίνουν ούτε παράγουν αλκοόλ. Οι γυναίκες κυκλοφορούν χωρίς τη μουσουλμανική μαντίλα, πράγμα πολύ δύσκολο στο σημερινό Πακιστάν. Επιμένουν να φορούν το καλασικό φουστάνι τους, ενώ στο κεφάλι φορούν καπέλο γεμάτο χρώματα στολισμένο με κοχύλια και χάντρες, και στο λαιμό πολλά πολύχρωμα κολιέ».
  - Τι γυναίκες είναι;
 «Πολύ δυνατές. Κάνουν τις αγροτικές δουλειές, ασχολούνται με την κτηνοτροφία, έχουν τα παιδιά και τις δουλειές του σπιτιού. Ομως αποφασίζουν αυτές για τη ζωή τους. Εκείνες παίρνουν προίκα από τους άντρες, και αν δεν τους αρέσει ο άντρας που παντρεύτηκαν τότε τον χωρίζουν και παίρνουν άλλον. Οι νέες σήμερα διαλέγουν εκείνες τον άντρα που θέλουν (με την έγκριση της οικογένειας φυσικά) και το έθιμο θέλει να "κλέβονται" με τον αγαπημένο τους κατά τη διάρκεια μιας γιορτής. Το σημαντικότερο είναι ότι πολλά νέα κορίτσια θέλουν να σπουδάσουν, να γίνουν δικηγόροι, γιατροί, νοσοκόμες, δασκάλες για να βοηθήσουν τη φυλή τους με τον τρόπο τους».
  - Η νεαρή σας πρωταγωνίστρια;
 «Η Σαμίμ είναι η πρώτη κοπέλα που σπούδασε. Οταν ήταν μικρή είχε έρθει στην Ελλάδα μαζί με άλλα παιδιά Καλάσα σε μια επίσκεψη γνωριμίας που έγινε με τη βοήθεια του Θανάση Λερούνη. Εντυπωσιάστηκε από τις γυναίκες στην Ελλάδα, από τα γραφεία, τα κομπιούτερ κι αποφάσισε να σπουδάσει. Τα κατάφερε παρά τις αντίξοες συνθήκες... Επρεπε να περπατάει μία ώρα κάθε μέρα για να πάει στο γυμνάσιο της περιοχής και όταν κατάφερε να πάει στο πανεπιστήμιο στο Ισλαμαμπάντ, ήταν η μόνη κοπέλα Καλάσα και έπρεπε να προσαρμοστεί σε έναν τελείως διαφορετικό κόσμο. Εκτίμησα πολύ το ότι θέλει να δουλέψει ως κοινωνική λειτουργός στην περιοχή της βοηθώντας στη διατήρηση του πολιτισμού και της παράδοσης των Καλάσα. Είναι γλυκύτατη, έξυπνη και δυνατή».
  - Ο Θανάσης Λερούνης «πρωταγωνιστεί» κι αυτός με την εθελοντική προσφορά του στους Καλάσα.
 «Με τους "Ελληνες εθελοντές" βοήθησε πολύ τους Καλάσα. Οργάνωσε αναπτυξιακά και εκπαιδευτικά έργα στην περιοχή. Εφτιαξε σχολεία, δημιούργησε ένα μεγάλο πολιτιστικό κέντρο, το Καλασαντούρ. Οι Καλάσα τον αγαπούν και τον θαυμάζουν. Η Σαμίμ και οι νέοι που σπούδασαν το οφείλουν στις υποτροφίες που πήραν. Δεν υπήρχε άνθρωπος με τον οποίο να μίλησα και να μην αναφερόταν στον Λερούνη, στον "Ατανάσι" όπως τον λένε στην περιοχή.
»Οταν έγινε η απαγωγή του από τους Ταλιμπάν, οι Καλάσα ταράχτηκαν πολύ. Κατέβηκαν σε διαδήλωση, ζητούσαν επίμονα την απελευθέρωσή του. Θέλησαν να δώσουν τα χωράφια τους σε ανταλλαγή, απειλούσαν να φύγουν από τη χώρα τους αν δεν απελευθερωνόταν. Οι γυναίκες πρωτοστάτησαν κατεβαίνοντας για πρώτη φορά ακάλυπτες στις μεγάλες πόλεις Τσιτράλ και Πεσαβάρ για να διαμαρτυρηθούν. Ηταν ένα σημαντικό γεγονός που δεν θα μπορούσε να λείπει από το ντοκιμαντέρ μου».

 Γιώργος Βιδάλης, ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ, 3 Σεπτεμβρίου 2011
 
 

 

 

 

 

 
Ιστοσελίδα για την ταινία στο IMDb: Κλικ εδώ


Ανάρτηση από:dimiourgia-epikinonia.blogspot.gr

 photo signature_zpsd2a79fd8.jpg